XVII. Akademik Bilisim Konferansi

BaşlıkKent Bilgi Sistemleri
ÖğrenciHayır
Yazar(lar) Yazar 1
Name: Saye Nihan Çabuk
Org: Anadolu Üniversitesi
Country: TR
E-mail: sncabuk_AT_anadolu.edu.tr
Anahtar KelimelerKent Bilgi Sistemleri, Coğrafi Bilgi Sistemleri, Türkiye Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemleri Projesi
ÖzetGenişletilmiş Özet: Günlük ihtiyaçlardan bilimsel araştırmalara kadar pek çok alanda gerçekleştirilen faaliyetlerin büyük ölçüde mekânsal verilerin kullanımıyla ilişkili olması, mekânsal verilerin temini, depolanması, saklanması, analiz edilmesi, güncellenmesi ve sunumundaki en önemli araç olan Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) teknolojisinin büyük bir hızla gelişmesine olanak sağlamaktadır. Bu gelişim ülkemizdeki birçok hizmetin ve faaliyetin de CBS desteğiyle yürütülmesini kaçınılmaz kılmaktadır. Özel sektörde ve bilimsel araştırmalarda CBS olanaklarının kullanımı nispeten daha yaygın iken, kamu hizmetlerinin sunumunda CBS teknolojisinin etkili bir şekilde kullanılmasına yönelik çalışmalar biraz daha geri planda kalmıştır. Aslında kamu sektöründe, gerek bilgi teknolojilerinin, gerekse CBS teknolojilerinin kullanımının yaygınlaştırılması ve bu alanda ihtiyaç duyulan birtakım standartların oluşturulmasına yönelik ilk sistemli çalışmalar, ülkemizde bilgi toplumuna geçiş süreci ile birlikte başlamıştır. Özellikle 1990’lı yıllardan itibaren tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de bilgi teknolojilerine duyulan ihtiyacın artması sonucu, Türkiye’de bu alanda önemli çalışma ve girişimlerin başlatılması kaçınılmaz olmuştur. Bu çalışmalar, hukuktan sağlığa, eğitimden ticarete kadar birçok farklı alanda bilgi teknolojilerinin kullanımını ve bilgi toplumu olma yönünde politika ve stratejilerin belirlenerek uygulamaya sokulmasını sağlamıştır. 2014-2018 Bilgi Toplumu Stratejisi ve Eylem Planı Taslağı ile de belirtildiği gibi, Türkiye Ulusal Enformasyon Altyapısı Ana Planı - TUENA (1999), e-Türkiye Girişimi Eylem Planı (2000), e-Dönüşüm Türkiye Projesi Kısa Dönem Eylem Planı (2003-2004), 2005 Eylem Planı ile Bilgi Toplumu Stratejisi ve Eylem Planı (2006-2010) bilgi toplumu politika alanına yönelik hazırlanan önemli politika belgeleridir. Bu politika belgeleriyle tanımlanan eylemlerden bir kısmı ise mekânsal verilerle ilgili olmuştur. Özellikle mekânsal verinin temini, kullanımı, paylaşımı ve değişimindeki ihtiyaç ve gereklilikleri ele alarak ulusal bir CBS altyapısının oluşturulmasına yönelik geliştirilen Türkiye Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemleri (TUCBS) projesi, birçok farklı kamu kurumunda çalışan personelin gerçekleştirdiği uygulamalar, kurumlar arası veri/bilgi paylaşımı ve vatandaşların tanımlanan yetkiler dâhilinde bu verilere/bilgilere ulaşımı açısından son derece önemlidir. Mekânsal verilerle ilgili ulusal standartların ve altyapının oluşturulması kamuya sunulan hizmetlerin daha hızlı, doğru, etkili, kolay ve anlaşılabilir olması açısından da büyük kolaylıklar sağlayacak bir gelişmedir. Günümüzde, ülkemizdeki kamu kurumlarınca mekânsal verilerin kullanımı ve paylaşımı konusunda CBS destekli bilgi sistemlerinin oluşturulmasına yönelik çeşitli örnekler görülmektedir. Bunlar arasında; Tapu ve Kadastro Bilgi Sistemi (TAKBİS), Orman ve Su İşleri Bakanlığı bünyesindeki CBS veritabanı ve Geoportal uygulaması ve belediyeler bünyesinde verilen KBS hizmetleri sayılabilir. Bunlar içinde yer alan, KBS, bir kente ait grafik ve grafik olmayan verilerin temin edilmesi ve uygun bir mekânsal bilgi sistemi ortamında güncellenerek yönetilmesi suretiyle kent yönetimi ve kentli hizmetlerinin sunumunda etkili çözümler sunan, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) destekli bir sistemdir. KBS, kentte yaşayan vatandaşların sıklıkla ihtiyaç duyduğu ve belediyelerin sorumluluğunda olan planlama, altyapı, temizlik ve ulaşım gibi konulardaki temel kent hizmetlerine kolay erişmesini sağlayan önemli bir araç ve vatandaşlar tarafından kullanımı diğer kamu kurumlarındaki CBS destekli bilgi sistemlerine kıyasla daha yaygın bir mekânsal bilgi sistemi olarak karşımıza çıkmaktadır. Bahsedilen yaygınlığın temel nedeni, belediye – vatandaş etkileşiminin oldukça yüksek düzeyde gerçekleşmesidir. Bir başka deyişle, vatandaşlar sık sık kentli hizmetlerinden yararlanabilmek için belediyeler veya onlara bağlı diğer birimlerle iletişime geçmektedir. Talep edilen hizmet veya bilgilerin büyük kısmı ise ya doğrudan ya da dolaylı olarak mekânsal verilerin kullanımıyla ilgilidir. Bu bağlamda, söz konusu hizmet ya da bilginin belediyelerin KBS uygulamaları vasıtasıyla elde edilmesi sadece belediye çalışanları açısından değil, aynı zamanda vatandaşlar açısından da büyük kolaylıklar sağlayabilecek bir çözümdür. Ancak bu noktada oluşturulacak KBS çerçevesine ait asgari gerekliliklerin ne olacağı, menü içerikleri, kullanılan verilerle ilgili pek çok standart, bu konudaki idari ve teknik gereklilikler sunulan hizmetlerin etkililiği açısından önem kazanmaktadır. Hatta günümüzde yaygın olarak belediyelerin web sayfalarında e-belediye uygulamaları olarak verilen tahsilat ve çevre/temizlik işlerine yönelik bilgi sorgulamaları bazı kesimlerce KBS’nin bir parçası kabul edilirken, bazı gruplarca ayrı bir başlık altında değerlendirilmektedir. Ayrıca KBS’nin sadece vatandaşların kullanıma sunulan bir ara yüzden ibaret olmayıp, belediye çalışanlarınca gerçekleştirilen faaliyetler ve farklı kurumlarla yapılacak bilgi/veri paylaşımlarında da etkili olabilecek ara yüzlerden meydana gelmesi gerekliliği söz konusudur. CBS’nin sözel ve grafik verileri aynı platformda entegre edebilen bir araç olması, KBS’yi de belediyelerde gerçekleştirilen birçok faaliyeti aynı platformda gerçekleştirebilen ilişkilendirebilen ve paylaşım sağlayan bir potansiyel çözüm haline dönüştürebilmektedir. Tüm bu gereklilikler ve hizmetlerin web imkanları kullanılarak alınmasına yönelik artan talep göz önüne alındığında KBS’nin ve nasıl uygulanacağının ulusal düzeyde tanımlanmasına olan ihtiyaç daha iyi anlaşılmaktadır. Bu ihtiyaçların karşılanması amacıyla, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Coğrafi Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü, kullanımı kolay, etkili ve mekânsal veri temini, paylaşımı ve değişiminde gerekli olan ulusal standartları belirlemeye yönelik geliştirilen TUCBS ile uyumlu ulusal KBS çerçevesi oluşturmak konusunda bir proje ve bu konuda pilot uygulamalar gerçekleştirdiği bir süreç başlatmıştır. Bu bildiride, kullanımı en yaygın mekânsal bilgi sistemlerinden biri olması beklenen KBS’ye yönelik gelişimlerin incelenebilmesi amacıyla, bahsi geçen proje irdelenerek, KBS’nin kentsel hizmetlerin etkili ve kolay biçimde yerine getirilmesinde üstlendiği rol tartışılacaktır.
Başlıklar AB-Bildiri
İnşaat Bilişimi, Kent Bilgi Sistemleri
Dosya  
 

 

Powered by OpenConf®
Copyright ©2002-2014 Zakon Group LLC