XVII. Akademik Bilisim Konferansi

BaşlıkE-devlet uygulamalarını kullananlarla kullanmayanlar arasındaki demografik ve algısal farklar
ÖğrenciHayır
Yazar(lar) Yazar 1
Name: Tuna Uslu
Org: Gedik Üniversitesi
Country: TR
E-mail: tunauslu_AT_gmail.com
Anahtar Kelimelere-devlet, bilgi iletişim teknolojileri, değişime karşı sinizm
ÖzetTürkiye’de internet kullanıcılarının güvenli internet hizmetinden yararlanmayı düşünmedikleri veya bu konuda yeterli bilgiye sahip olmadıkları, ancak diğer taraftan internetten yapılan işlere ve e-ticaret altyapısına güvenmedikleri görülmektedir. Ancak kullanıcıların kişisel güvenlik önlemlerine de yeterince dikkat etmedikleri anlaşılmıştır (Rodoplu Şahin ve Uslu, 2012). Bilgisayar öz yeterlilikleri yüksek olan bireylerin ise e-devlet güvenliğini daha yüksek algıladıkları anlaşılmaktadır. Ancak e-devleti kullanmayanlar için muhtemelen bu güvenlik algısı teknik konularla ilişkilendirilmediği için bilgisayar tutumlarından etkilenmemektedir. E-devlet uygulamalarını kullananların bilgisayarla çalışma ve yazılım-donanım öz yeterliliği ile e-devlet güvenliği algısının daha yüksek olduğu görülmektedir. E-devlet kullanıcılarının öz yeterlilikleri daha yüksek ve endişeleri daha düşük görünmektedir. Bu çalışmada bu farkların demografik ve kuşaksal farklılıkları incelenmektedir. Giriş Günümüzün gerek sosyal gerekse iş yaşamının inkâr edilemez gerçeği olan elektronikleşme ve küresel pazar, davranışlara ve kuşaklar arasındaki farklara da yansımaktadır (Keegan ve Green, 2008; Venkatesh ve diğerleri, 2003). Bilgi teknolojilerinin yönettiği yaşamda kişiler e-insan (e-people) olmak zorundadır. E-insan değişim sürecinde alışkanlıkların, geçmişten gelen öğretilerin ve duyguların rolü çok önemlidir. Bu etkenler kendilerini bazen kolaylaştırıcı faktör olarak gösterseler de, bazen de direnç olarak karşımıza çıkarmaktadır (Saade ve Kira, 2007). Bilgi teknolojileri uygulamalarını sıradan bir düzeyde kullanabilmek için gerekli olan, bilgisayar öz yeterliliği, kişisel özelliklerimiz, bilgi teknolojilerinin yaşama sunduğu kolaylıklar e-insan olmayı gerekli kılan özelliklerdir. Bilgisayar okuryazarlığından başlayarak hayatın her alanına yerleşen bilgi teknolojileri bilinmez, güvenilmez, sürekli yenilenen ve takip edilemez olduğu için kişilerde korku ve endişelere dönüşür (Kohrman, 2007). Wiki gibi arayüzler (Cowan ve diğerleri, 2008) sayesinde, kişiler için özel, gizli ve önemli sayılan bilgilerin bilinmeyen, sadece güvenli olduğu savunulan sanal ortamlarda paylaşılması kişilerde, düzeyleri farklı da olsa, endişeye (Havelka ve diğerleri, 2004), korkuya ve dirence yol açar (Bellman ve diğerleri, 2004). Çalışmamızın amacı, son dönemde ortaya çıkmış bu literatürdeki çalışmalar ışığında kuramsal bir çerçeve oluşturmak ve bu kurama yönelik tespit edilen bazı temel varsayımları sorgulamaktır. Yabancı literatürde nesiller 1943-1960 arası “baby boom” kuşağından 2002 yılı ve sonrası doğumlu siber kuşağa kadar tanımlanmıştır. Strauss ve Howe (1992) da benzer şekilde kuşakları yaşa göre ayırmakta ve X kuşağını 1961-1981 arası Y kuşağını ise 1981’den sonra doğanlar olarak belirlemektedir, ancak bu yaş gruplarının Türkiye’de de aynı yaş gruplarını tanımlayıp tanımlamadığı incelenmesi gereken bir konudur. Çalışmamızda “kuşak” kavramı, ilgili yazındaki niteliklerden yola çıkılarak araştırmacılar tarafından tanımlanmış ve tanımlanan ifadelerin hangi yaş gruplarında fark gösterdiği anket yöntemiyle incelenmiştir. Araştırmamızdaki ilk varsayım, teknopolitik stresin yaş, kuşak ve benzeri demografik özelliklere göre fark göstereceği yönündedir. H1. E-devlet uygulamalarını kullananlarla kullanmayanlar arasında ve X kuşağı ile Y kuşağı arasında bilgisayar öz yeterliliği, internet endişesi ve teknopolitik stres düzeyi açısından farklılık vardır. Teknopolitik stresi ortaya çıkarabilecek öncüller literatürde araştırıldığında, karşımıza güvensizlik, başarısız olma korkusu, düşük bilgisayar öz yeterliliğinin, teknolojiye ve geleceğe karşı duyulan kaygının, internet ve bilgi güvenliği endişesinin (Joiner ve diğerleri, 2007; Dienev ve Hart, 2004) teknopolitik stresin artmasına neden olduğu çıkmaktadır. H2. Bilgisayar öz yeterliliği, elektronik ticaret kullanma ile teknopolitik stres negatif ilişkilidir. H3. Teknoloji, internet ve bilgi güvenliği endişesi ile teknopolitik stres ve sinizm pozitif ilişkilidir. Araştırmamızdaki temel varsayımdan yola çıkarak ara değişken analizine (Baron ve Kenny, 1986) yönelik oluşturduğumuz hipotezlerimiz ise; H4. Düşük bilgisayar öz yeterliliği, teknoloji endişesi ve teknopolitik stres sinizm ve sanal uygulamalara yönelik endişeyi (internet endişesi, bilgi güvenliği endişesi) artıracaktır. H5. Düşük bilgisayar öz yeterliliği, teknoloji endişesi ve teknopolitik stres internet uygulamalarının kullanımını (kişisel bilgi paylaşma, e-ticaret kullanma, sosyal net kullanımı) azaltacaktır. H6. Düşük bilgisayar öz yeterliliği, teknoloji endişesi ve teknopolitik stres sanal uygulamalara yönelik endişeyi artırması aracılığıyla, internet uygulamalarının kullanımını azaltacaktır. Araştırma sorularıyla ilgili verilerin toplanması için 200’ün üzerinde ankete ulaştırılmıştır. Belirlenen faktör ve alt boyutların güvenilirliğinin belirlemesinde Cronbach Alpha katsayılarından yararlanılmıştır. Demografik bulgulara yönelik analizler, fark testleri ve ara değişken regresyon analizleri SPSS ile yapılmıştır. Teknopolitik stresin aracılık rollerini belirlemek amacıyla Baron ve Kenny (1986) tarafından önerilen üç aşamalı yöntem kullanılmıştır. E-devlet kullananlarla kullanmayanlar ile farklı demografik gruplar için (yaş, kuşaklar, teknolojiyle ilintili çalışma koşulları, bankacılık/sağlık/havacılık sektörü ve benzeri) teknopolitik stresin sinizm ve yaşam üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Bulgularımızın, farklı sektörlerden ve demografik özelliklere sahip bireylerin e-devlet algılarına, teknopolitik stres düzeylerine, endişelerine, aralarındaki farklara ve etkileşimlerine dikkat çekeceğini düşünüyoruz. Ayrıca bu çalışma, yeni toplumsal modeli oluşturan ve hayatın vazgeçilmez bir unsuru haline gelen internet ve bilgisayar uygulamalarının davranışsal sonuçları üzerine de bütüncül bir tablo sunmaktadır. Baron, R. M. ve Kenny, D. A. (1986) The moderator-mediator variable distinction in social psychological research: Conceptual, strategic and statistical considerations, Journal of Personality and Social Psychology, 51, ss. 1173–1182. Bellman, S., Johnson, E.J., Kobrin, S.J., ve Lohse, G.L. (2004). International Differences in Information Privacy Concerns: A Global Survey of Consumers. The Information Society, 20, ss. 313-324. Brosnan, M., Gallop, V., Iftikhar, N. ve Keogh, E. (2010). Digit ratio (2D:4D), academic performance in computer science and computer-related anxiety. Personality and Individual Differences Cloninger C.R., Przybeck T.R., Svrakic D.M., Wetzel R.D. (1994). The temperament and character inventory (TCI): A guide to its development and use. St. Louis: Washington University Center for Psychobiology of Personality. Cowan, B., Vigentini, L., ve Jack, M.A. (2008) Exploring the relationship between anxiety and usability evaluation- An online study of Internet and wiki anxiety. Proceedings of IADIS International Conference, Interfaces and Human Computer Interaction 2008, ss. 69-76. Dinev, T. ve Hart, P. (2004). Internet Privacy Concerns and Their Antecedents—Measurement Validity and a Regression Model. Behavior and Information Technology, 23 (6), ss. 413-422. Havelka, D., Beasley, F. ve Broome, T. (2004). A study of computer anxiety among business students. Mid - American Journal of Business. 19 (1); ss. 63-72. Jackson, D. N., Paunonen, S. V. ve Tremblay, P. F. (2000). Six factor personality questionnaire manual. Port Huron, MI: Sigma Assessment Systems Joiner, R., Brosnan, M., Duffield, J., Gavin, J. ve Maras, P., (2007). The relationship between Internet identification, Interner anxiety and Internet use. Computers in Human Behavior, 23 (3), ss. 1408-1420. Keegan, W. ve Green, M.C. (2008). Global Marketing. Upper Saddle River, N.J.: Pearson Prentice Hall. Kohrman, R. (2003). Computer Anxiety in the 21st Century: When You Are Not In Kansas Any More. ACRL Eleventh National Conference, Charlotte, North Carolina. Peterson, C. ve Seligman, M. E. P. (2004). Character strengths and virtues: A classification and handbook. NewYork: Oxford University Press/Washington, DC: American Psychological Association Rodoplu Şahin, D. ve T. Uslu (2012) “Çevrimiçi Kullanıcı Tercihleri ve Bilgisayar Tutumlarının E-Devlet Güvenliği Algısı Üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi”, Mevzuat Dergisi, Yıl: 15 Sayı:17, Eylül, ISSN: 1306-0767 Strauss, W. ve Howe, N. (1992) Generations: The History of America's Future, 1584 to 2069. Perennial. ISBN 0-688-11912-3, s. 324 Strelau, J. (1977) Behavioral mobility versus flexibility and fluency of thinking: An empirical test of the relationship between temperament and abilities. Polish Psychological Bulletin, 8, ss. 75-82. Saade, R., ve Kira, D. (2007). Mediating the impact of technology usage on perceived ease of use by anxiety. Computers & Education, 49(4), ss. 1189-1204. Venkatesh, V., Morris M., Davis G. ve Davis F. (2003) User Acceptance of Information Technology: Toward a Unified View. MIS Quarterly, Vol. 27. ss. 425-479
Başlıklar AB-Bildiri
E-devlet, Kamu Ağları ve Etkin Devlet: Türkiye Deneyimleri
Gizlilik, Bireysel haklar, Mahremiyet ve Kişisel Verilerin Korunma
İnternet, Demokrasi, Katılım ve Saydamlık
Dosya
 

 

Powered by OpenConf®
Copyright ©2002-2014 Zakon Group LLC