Üniversite Yerleşkeleri İçin Web-Tabanlı Coğrafi Bilgi Sistemi

 

 

M. İlker Manap	Murat Demirsoy	Ahmet Tümay	Kıvanç Dinçer
TUBİTAK-UEKAE  Ankara Proje Ofisi Atatürk Bulvarı   No:221 Kavaklıdere 06100 ANKARA Tel: 0312-468-5300/1589 Fax: 0312-468-5300/1201 {imanap, muratd, atumay, kdincer}@tubitak.gov.tr

                                               Geniş Özet

Her üniversitede öğrenciler, akademik/idari personel ve ziyaretçiler tarafından akademik ve idari birimler ile sosyal tesislerinin kampüs içerisindeki konumları ve bunlarla ilgili genel bilgilere sıkça ihtiyaç duyulmaktadır. Bazı üniversiteler üniversiteyi yeni kazanan öğrencileri hedef alan tanıtım programları düzenlemektedirler.Bununla birlikte bu tür bilgilere erişim birçok üniversitelerimizde kişilerin kendi becerilerine bırakılmıştır.

Üniversite yerleşkelerindeki birim ve tesislerin konum bilgilerinin ve bunlara ait nitel ve nicel bilgilerin saklanması ve sunulması ihtiyacı, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) adıyla anılan ve son zamanlarda gittikçe yaygınlaşan teknolojinin kullanımı yoluyla giderilebilir. CBS harita üzerinde yer alan nesnelere ait konum bilgileri ile beraber nesnelere ait öznitelik bilgilerini de üreten, saklayan, üzerlerinde analizler yapabilen ve sunan sistemlerdir. Örneğin CBS kullanılarak harita üzerinden seçilen bir yerleşim birimine ait çalışma saatleri, kapasite, v.b. gibi bilgiler elde edilebilir. Benzer şekilde belli bir saate açık olup belli bir noktaya en yakın olan birimler gibi çeşitli sorgulamalar üretilerek değişik analizler yapılabilir.

Son yıllarda hızla yaygınlaşan İnternet teknolojileri CBS alanında da kendini göstermiş ve CBS’ne İnternet üzerinden erişim sağlayan yeni ürünler ortaya çıkmıştır. Hemen tüm üniversitelerimizde İnternet kullanımı için gerekli donanım, yazılım ve ağ alt yapısının mevcudiyeti CBS ve İnternet teknolojilerinin yukarıdaki amaçlara yönelik kullanımını akla getirmektedir. Bu bildiride bu yeni teknolojilerden istifade edilerek geliştirilen İnternet erişimli, dağıtık istemci/sunucu mimarisine dayalı, CBS-tabanlı bir Yerleşke Bilgi Sistemi tanıtılmaktadır.

 

Bu çalışmada Van Yüzüncü Yıl Ünversitesi Yerleşkesi’nin sayısal haritası kullanılmıştır. Akademik/idari birimler ve sosyal tesislerin konum bilgileri 1 metre çözünürlüklü, renkli ve koordinatlı uydu görüntüleri kullanılarak vektör formatında üretilmiştir. İlgili veritabanı bilgileri de yine CBS kullanılarak konum bilgilerine entegre edilmiştir.

Sistemimizin temel taşını bir Windows NT makinası üzerinde koşan Web Sunucusu ile koordineli çalışabilen bir ESRI ArcIMS Uygulama Sunucusu oluşturmaktadır. Bu sistemde kullanıcılardan gelen istekleri toplayan Web Sunucusu bu istekleri Uygulama Sunucusu’na, geri gelen cevapları da kullanıcıya  aktarır. Kullanıcı isteklerine bağlı olarak bu iki sunucu arasında harita bilgileri ve harita üzerindeki nesnelere ait veri alış-verişi devam eder. Bu sistem sayesinde kullanıcı herhangi bir web tarayıcısı kullanarak, başka bir yazılım yüklemeye ihtiyaç duymaksızın, CBS sistemi üzerinden haritalardaki değişik katmanlara ait bilgilere erişebilir, zoom(yaklaş), pan(kaydır) gibi basit operasyonları web tarayıcısı arabirimi üzerinden uygulayabilir, değişik harita katmanları üzerinde sorgulamalar yoluyla çeşitli analizler yapabilir.

Şekil 1’de İnternet Explorer kullanılarak sisteme erişildiğinde kullanıcıya sunulan grafiksel kullanıcı arabirimine dair bir ekran çıktısı görülmektedir.

Şekil 1. HypoCampus internet rehberi sitesinden sorgulama yapılma anından örnek bir görünüm.