Paper 109

Generated: Tue Feb 17 20:10:05 2004

prev (108) overview next (110)

109 - TitleBİLGİSAYAR VE İNTERNET KULLANIMINDAN DOĞAN HUKUKİ ve CEZAİ SORUMLULUK
AuthorsAhmet ÇİFTCİ, Gazi Üniversitesi İletişim Fakültesi Radyo Televizyon ve Sinema Bölümü
----- ---------------, ----------------------------
------------------- -----------------------, -----------------------
------------------------ ---------------------, ------------------------------------
----------------------- -----------------------, -----------------------------------
----------------- ------------------, ---------------------------
PC MemberNo
Contact personAhmet ÇİFTCİ, aciftci__at__gazi.edu.tr, 05325762735
Main Fields
Other Main FieldsBİLİŞİM HUKUKU (18)
Abstract + KeywordsBİLGİSAYAR VE İNTERNET KULLANIMINDAN DOĞAN HUKUKİ ve CEZAİ SORUMLULUK


Bilgisayar ve internetin icadı ve hemen her alanda bunların yaygın olarak kullanılmasıyla birlikte ‘bilişim’ adıyla yeni bir çalışma alanı, yeni bir sektör ve bunun sonucunda da ‘bilişim suçu’ adıyla yeni bir suç türü ortaya çıkmıştır.
Bilim ve teknoloji olarak bilişim; bilgi ve iletişimin yapı ve özellikleri, bilginin aktarılması, düzenlenmesi, saklanması yani depo edilmesi, tekrar elde edilmesi, değerlendirilmesi ve dağıtımı için gerekli kuram ve yöntemler ile bilgiyi kaynağından alıp kullanıcıya aktaran ve genel sistem bilimi, sibernetik , otomasyon ve insanın çalışma alanlarında yerinde ve zamanında kullanılan teknolojileri esas alan bilgi sistemleri, şebekeleri, işlevleri, süreçleri ve etkinlikleri olarak tanımlanabilir.
İnternet ise, iki veya daha çok sayıda bilgisayarın birbirleriyle bağlantısı anlamına gelen bilgisayayar ağlarının (network) aralarında tekrar bağlantı kurmalarıyla oluşan ve bu şekilde giderek büyüyüp gelişen dünya çapında yaygın bilgisayar ağlarına dayalı bir iletişim sistemidir. İnternet, kitle iletişim araçları içerisinde en son bulunanı ve en gelişmiş olanıdır.İnternet yoluyla da olaylar, duygu, düşünce ve kanaatler açıklanabilmektedir. İnternet ile çift yönlü bilgi aktarımı gerçekleştirilebilmektedir. İnternetin kullanım amaçları çok çeşitlidir. İnternet erişimi olan bir kullanıcı, kendisine yetki verilmişse, dosya transferi protokolü yoluyla, internete bağlı diğer herhengi bir bilgisayardaki bilgilere erişip, onları kendi bilgisayarına alabildiği gibi, kendi bilgisayarından da internet erişimi olan başka bir bilgisayara bilgi gönderebilir. Ayrıca, internet üzerindeki kullanıcılar, posta iletim protokolü ile birbirlerine bağlanarak elektronik posta gönderebilirler. Yine, internette sohbet odaları yoluyla karşılıklı ve aynı anda birden fazla kişiyle iletişim kurmak mümkündür. Bilgi toplumu olmada bilgisayar ve internetin rolü yadsınamaz.
Bilgisayar ve internet teknolojileri giderek hızla gelişmektedir. İnsanoğluna büyük faydaları olan bu buluşlar, beraberinde bazısakıncaları da getirmiştir. Bir kitle iletişim aracı olarak internet, teknik, ekonomik , sosyal ve idari sorunların yanında doğrudan doğruya kullanıcılarla ilgili etik ve hukuki sorunların da doğmasına neden olmuştur. Bu bağlamda, bir sistemdeki bilgilerin rıza dışında veya hileli yollarla alınması, intihal adı verilen bilgi hırsızlığının yapılması, ahlaka aykırı mesajlarla başkalarının rahatsız edilmesi dengesiz ve uluorta kullanımlarla sistemin yavaşlatılması, başkalarının özel hayatına girilmesi, devletin gizli bilgilerinin ifşa edilmesi, sanal ortamda başkalarının hesaplarından banka kredi kartı yoluyla onların zararına alış veriş yapılması, başkalarının kişilik haklarını ihlal eden yayınların yapılması, bilgisayar programları gibi yaratma eserlerin veya fikirlerin çalınıp kendisine mâl edilmesi, bilgisayarların yalancı kullanılması vb şekilde etik ve hukukla bağdaşmayan durumları saymak mümkündür. Yine, internet kullanılarak dolandırıcılık suçu işlenilebildiği gibi, müstehcen ve pornografik veya şiddet içeren yayınlarla özelde çocuklara ve gençlere, genelde ise toplumun maneviyatına zarar verilmektedir. İnternet yoluyla haksız rekabete yol açılabilmekte, telif haklarına aykırı fiiller işlenebilmektedir. Böylece,bilgisayar ve internet yoluyla hukuka aykırı fiiller işlenerek hukuki ve cezai sorumluluk doğabilmektedir. Cezai sorumluluk bakımından bilişim suçları önem arzetmektedir.Bilişim suçlarının ne olduğu, sorumluluğun kimde olduğu doktrinde ve yargı çevrelerinde tartışılmaktadır. Platform ve haber portalı gibi internet sayfalarında yayınlanan içerikten kimim sorumlu olacağı ve hangi hukuk kurallarının uygulanacağı tartışılmaktadır. Bu meyanda, internet servis sağlayıcılarının, internet erişim sağlayıcılarının ve internet içerik sağlayıcılarını hukuki ve cezaî sorumluluklarının belirlenmesi gerekmektedir. Nihayet, internet yayınlarına karşı cevap ve düzeltme hakkını kullanılıp kullanılamayacağı da tartışılmaktadır.
Bu suretle, günümüzde, İnternet Hukuku adıyla yeni bir hukuk dalı doğmuştur. Ancak, İnternet Hukuku henüz gelişme aşamasında olduğundan, mevzuatta boşluklar mevcuttur. Hukuk, bilgisayar ve internet teknolojisindeki hızlı gelişme ve değişimlerin gerisin de kalmaktadır. Türk Hukuku bakımından, TCK’ na getirilen m. 525-a-b-c-d hükümleri (Bilişim Suçları) ile Basın Kanununa getirilen Ek m. 9 hükmü ihtiyaca cevap veremedikleri gibi,düzenleniş ve uygulama bakımlarından tartışmalara neden olmaktadırlar.
ABD Yüksek Mahkemesi, bir Kararında her ne kadar, ‘Demokratik bir toplumda serbest toplumsal fikir alışverişinin sağlayacağı toplumsal yarar, internette sansürün sağlayabileceği toplumsal yararla karşılaştırılamayacak kadar çok daha önemlidir’ şeklinde hüküm kurmuşsa da, bilgisayar ve internetin kötü amaçlarla kullanılmasının önüne geçilmesi için hukuki düzenlemelerin yapılması zaruridir. Bu konuda Batı’da yeni yeni kanunlar çıkarılmaktadır.
İşbu Bildiride, bilgisayar ve internet teknolojilerinin yaygın ve çok amaçlı kullanımı sonucu ortaya çıkan “bilişim suçları, hukuki sorumluluk ve etik kurallar” incelenecektir.
Anahtar kelimeler: Bilişim,bilgisayar,internet,bilişim suçu,inyihal,hukuki ve cezai sorumluluk,etik

RemarksBildiri metnini mümkünse 19 Ocak 2004'te göndermek istiyorum.

prev (108) overview next (110)

CyberChair Author: Richard van de Stadt  (Borbala Online Conference Services) Development supported by TRESE Copyright © by University of Twente