Mobil öğrenme nedir?

Literatüre baktığımızda tanımlar farklılıklar gösteriyor;
-	Örneğin bir tanımda mobil öğrenme; Palm, Wındows CE makineleri ve dijital 
cep telefonu gibi mobil sayısal cihazlarla yapılan elektronik öğrenme (e-öğrenme) 
olarak tanımlamıştır. 
-	Bir başka tanımda ise Keegan, mobil cihazları kullanıcılar tarafından taşınabilir 
olanlar ile sınırlamaktadır ve hareketlilik kavramına vurgu yapmaktadır. Ona göre 
mobil öğrenme, kadınların çantalarında, erkeklerin ceplerinde kolaylıkla taşıyabildiği
 mobil cihazlardan kullanıcı hareket halindeyken gerçekleşen öğrenmedir. 
-	Günümüzde ise mobil öğrenme, belirli bir yere bağlı olmadan eğitim içeriğine
 erişebilmeyi, dinamik olarak üretilen hizmetlerden yararlanmayı ve başkalarıyla 
iletişimde bulunmayı sağlayan, kullanıcının bireysel olarak gereksinimine anında 
cevap vererek üretkenliğini ve iş performans verimliliğini arttıran, mobil teknolojiler
 aracılığıyla gerçekleşen bir eğitim yöntemi olarak tanımlanmaktadır. Gerek iş 
dünyasında, gerek akademik dünyada ve hatta bireyler olarak hayatımızda mobil 
öğrenmeyi tanımlayan en iyi tanımın bu son tanım olduğunu düşünüyorum.

Burada bir kavrama daha değinmek istiyorum; Sosyal öğrenme. Öğrenme sosyal 
bir olgudur ve başkalarıyla etkileşim ve gözlem öğrenmede önemli bir rol 
oynamaktadır. Sosyal öğrenme, dijital çağda, sosyal medya yöntem ve araçlarının 
e-öğrenme süreçlerine uygulanmasında kendine önemli yer bulmaktadır.
 E-öğrenmede sıklıkla sosyal öğrenme aracı veya yöntemi olarak adlandırılan 
özellikleri kısaca özetlemek gerekirse;


-	E-öğrenmede sunulan içeriklerin beğenilmesi, içeriklere yorum yapılması,
-	E-öğrenmede içeriklerin diğer kişilere önerilmesi,
-	E-öğrenmede alınan eğitim içeriklerinin yanı sıra, kişilerin bildiklerini, 
        paylaşmak istediklerini, yorum, blog veya tartışma listesi gibi alanlarda 
        paylaşmaları, bilgi üretimine katkı sağlamaları,
-	Wiki benzeri çok katılımlı bilgi havuzu oluşturulması,
-	E-öğrenme içeriklerinin veya uzman kişilerin takip edilmesi.
Bu maddelere ek, çok sayıda madde yazmak mümkün. Ama önemli olan sosyal 
öğrenmenin, mobil öğrenme ile birlikte, uzaktan eğitimde kişileri birbirine örgün 
eğitimden daha fazla yaklaştırması, tabir doğru ise birleştirmesi (connected olma 
 durumu). Bu nedenledir ki, mobil öğrenmenin, kişileri, kişilerle içeriği, kişilerle konu
 uzmanlarını/eğitmenleri birleştirici çok önemli bir rolü daha bulunmaktadır. 
Mobil öğrenme birlikte ve bir arada, sürekli paylaşımla öğrenmenin hızlandırıcısı 
olmuştur, olacaktır.

Yakın gelecekte okullarda, iş dünyasında, bireysel kullanımda mobil cihazların en 
yaygın elektronik cihazlar olacağı düşünülürse, mobil öğrenmenin öğrenmede 
yepyeni paradigmalar yaratacağını beklemek hayal olmasa gerek.
Bu bilgiler ışığında mobil öğrenme tanımını biraz daha geliştirmek istiyorum; 
Mobil öğrenme, kişisel elektronik cihazları kullanarak, sosyal ve içerik etkileşimi 
yoluyla ve çoklu bağlamda öğrenmedir. (Crompton, Muilenburg & Berge, 2012)

Kurumsal Mobil Öğrenme Projelerinin Aşamaları Nedir?
Enocta’nın da içinde yer aldığı kurumsal eğitim dünyasında, son yıllarda en çok 
konuşulan trendlerden bir tanesi mobil öğrenmedir. ATD tarafından yapılan 
araştırmalar hala Amerika’da kurumların %2-3’ünün mobil öğrenmeyi uyguladığını
 gösteriyor. Bu veriler 2012 yılına ait ama yine de düşük bir oran. 
Nedenleri Türkiye’dekine paralel. Erişim, cihaz, teknoloji ve içerik. 
Bununla birlikte Brandon Hall Group tarafından yapılan 2013 tarihli bir diğer 
araştırma Amerika’daki kurumların %80’inin mobil öğrenme stratejilerini 
oluşturmakta ve yakın vadede uygulamaya alacaklarını göstermektedir.
 Mobil öğrenmeye geçişin, bilinmeyen bir zamanda hızlanacağını, bu sürenin 1 
veya 3 yıl olabileceğini, ama geçiş bağladıktan sonra 1-3 yıl içinde %100 mobil 
öğreneceğimizi düşünüyorum.

Peki geçişin bu kadar hızlı olacağının göstergeleri nedir;
-	Erişim: İş yerinde her geçen gün daha çok insan kendi cihazını kullanıyor. 
BYOD(Bring Your Own Device) trendi, kurumsal cihazlara bağlı kalmadan mobil 
öğrenmenin hızını artırmaktadır. Ayrıca akıllı telefonlara ve tabletlere, mobil 
cihazlara yönelim çok hızlı gerçekleşmektedir.

-	Teknoloji: Mobil uygulama geliştirme, sunma, içerik üretme ve sunma araçları, 
cihaz teknolojileri, günlük hayatın tamamıyla mobile dönüşüne zemin 
hazırlamaktadır.
-	İş Ortamı: İş ortamında hız, günlük hayatta da olduğu gibi hiç olmadığı kadar
 önem kazandı. Her şey çok hızlı değişiyor. Bu hıza uyum, esnek, çevik ve hızlı 
iletişimi gerekli kılıyor.
-	Nesil: Nesil gençleşiyor. 2 yaşından itibaren mobil araçlarla etkileşim içinde 
olan, bilgiye ve diğer tüm kaynaklara mobil erişen bir çocuk, iş yerinde de mobil 
öğrenmeyi tercih edecektir.

Peki kurumsal dünyada, başarılı bir mobil öğrenme projesinin unsurları nelerdir?
-	Mobil Öğrenciniz Kim?
o	Hedef kitleyi iyi tanımak, alışkanlıklarını ve tercihlerini bilmek son derece 
       önemli.
o	Teknoloji ve özellikle mobil alışkanlıklarını analiz etmek önemli. Bununla 
         birlikte 80-20 kuralına göre bazı tahminlerde bulunmak da kimi zaman yeterli.
o	Her eğitim programı mobil içerik istemeyebilir. Doğru ihtiyacı tespit etmek  
         önemli.

-	Hangi Mobil Teknolojileri Kullanacağız?
o	İnsanların hangi cihazlara sahip olduklarını öğrenmek çok önemli.
o	İhtiyaç anında bilgiyi sunmak mobil cihazlarla çok daha kolay. 
       Bu teknolojiyi kullanmak gerekli.
o	İstenilen içeriklerin çevrimdışı sunulması mümkün. Nerede ve nasıl 
        kullanacağımızı araştırmak gerekli.
o	Mobil cihazlar üzerinden hatırlatma ve mesaj göndermek iletişimin 
        en etkin yollarından.
o	Anlık geri bildirim, soru-cevap imkanlarını kullanmak gerekiyor.
o	Durumsal öğrenme için sunulan imkanları biliyor muyuz, kullanıyor muyuz 
       sorusuna yanıt bulunmalı. Lokasyon bazlı öğrenme, QR kod, vb uygulamalar 
       değerlendirilmeli
-	Hangi Cihazları ve Ortamları Destekleyeceğiz?
o	Henüz teknolojiler tam oturmadı. Bu nedenle planlama çok daha kritik.
o	Sunulacak eğitimler, tablet için mi yoksa akıllı telefon için mi daha uygun karar  
        vermek gerekli. Tabletler daha formal eğitime uygunken, cep telefonları 
        informal öğrenmeyi desteklemek için çok daha esnek.
o	Mobil öğrenme projesinde native uygulama mı, yoksa web uygulama 
        teknolojisi mi kullanacağımız kararı, artıları ve eksileri ile detaylı şekilde 
        analiz edilmeli.
-	Gerekli Organizasyonel Destek Var mı?
o	2012 iPass Mobile Workforce  raporuna göre, mobil bir çalışan, diğer bir 
        çalışana göre işe yılda 240 saat fazla zaman harcıyor. Bu nedenle 
        kurumsal destek önemli.
o	Kurumun gerek teknik, gerekse yönetsel desteği sağlaması, deklare 
        etmesi ve iletişimini kurması kritik.
o	Kullanıcı erişimi ile ilgili, cihaz, internet erişimi, teknik destek vb sağlamayı 
        kurum olarak düşünmek gerekli.
-	Mevcut Öğrenme Sisteminize ve Stratejinize Nasıl Uyum Sağlıyor?
o	Mobil öğrenme sağladığı esneklik, kolaylık, hız ve uygunlukla öğrenme için 
        etkin bir araçtır. Ama her ihtiyaçta işe yaramayabilir. İyi analiz edilmeli.
o	Kurumunuzda güçlü bir öğrenme kültürü varsa mobil öğrenmeye uyum 
        daha kolay olacaktır.
o	Kurumunuzdaki öğrenme yönetim sistemi, kurumunuzdaki içerikler mobil 
        öğrenmeye uyumlu mu araştırmasını yapmak gerekli.
o	Öğrenme ihtiyacınız tam olarak nedir, mobil öğrenme bu ihtiyacın 
        karşılanması için tasarlanan programda ve derste ne şekilde kullanılacak? 
        Bu sorulara net yanıtlar olmalıdır.
o	Çalışanlarınız mobil teknoloji konusunda okur-yazar mı, onlara yeterince 
        destek oluyor musunuz? Bu yanıtlar olmadan mobil öğrenmeye başlamamak 
         gerekli.
-	İçerik teknolojileri, içeriğe erişim yöntemleri, iş arkadaşları ve konu uzmanına 
         erişim altyapısı mobile uygun mu?
o	Mobil cihazlara uygun bir içerik, öğrenme deneyimi ve etkisi açısından 
         çok kritiktir.
o	İçeriğin yanısıra, mobil teknolojileri kullanarak iş arkadaşlarına erişim 
        öğrenme çemberleri ve sosyal etkileşim için önemlidir.
o	Benzer şekilde mobil teknolojiler yardımıyla konu uzmanına erişim, etkileşim, 
         soru-cevap ve yön almak, öğrenmede kalıcılığı ve etkiyi artıracaktır.

Kaynakça

(Chapter 2) Educational Standards for Mobile Learning and Mobile Application Development, 
Judy Brown, Michael Hruska, Andy Johnson and Jonathan Poltrack

(Chapter 5) Design of Contextualised Mobile Learning Applications, Marcus Specht

(Chapter 7) Mobile Learning: Location, Collaboration and Scaffolding Inquiry, Eileen Scanlon

http://www.skillsoft.com/infographic/mobile-learning-strategy-infographic.pdf

http://www.skillsoft.com/assets/white-papers/MobileStrategy_Paper.pdf

http://www.elearningguild.com/research/archives/index.cfm?id=132&action=viewonly

Nilgün Özdamar Keskin, ‘Mobil Öğrenme Modelleri’, Anadolu Üniversitesi, 
      Açıköğretim Fakültesi, Uzaktan Eğitim Bölümü.

Quinn, C. “mLearning: Mobile, Wireless and In-Your-Pocket Learning”. 
     Line Zine Magazine, Vol. 2, Num. 1 (2000).

Keegan, D. “The future of learning: ZIFF papiere 119: From eLearning to 
   mLearning”. (2002).  Retrieved Temmuz 08, 2008, from
   http://www.fernuni-hagen.de/ZIFF/ZP_119.pdf. 

Traxler, J. & Kukulska-Hulme, A. “Evaluating Mobile Learning: Reflections
    on Current Practice”.    In:mLearn 2005: Mobile technology: The future of 
   learning in your hands,    Cape Town, South Africa, 2005.

Wexler, S., Brown, J. , Metcalf, D., Rogers, D. & Wagner, E. “The e-learning Guild 
   Report Mobile Learning” (2008). Retrieved from May 18, 2009, from: 
   http://www.elearningguild.com/research/archives/index.cfm?    
   id=132&action=viewonly

O’Malley, C, Vavoula, G, Glew, JP, Taylor, J, Sharples, M and Lefrere, P. 
   “Guidelines for Learning/Teaching/Tutoring in a Mobile Environment/ Mobilearn 
    project deliverable” (2003). Retrieved April 19, 2009,  from: 
    www.mobilearn.org/results/results.htm

C. Hakan Aydın, ‘Açık Ve Uzaktan Öğrenme – Öğrenci Adaylarının Bakışı’,
    Pegem Akademi    Yayınları(2011)